Αγαπητοί αναγνώστες, τόσα χρόνια, κοντά έξι, δε σας έχω ζητήσει τίποτα. Ε, ήρθε η ώρα: να βγάλω κι εγώ κάτι από το μπλόγκισμα.
Ψάχνω για την παραπάνω φωτογραφία των Beatles ή για ό,τι γνωρίζετε γι’ αυτήν.
Ευχαριστώ.
Αφορμή για αυτό το κείμενο, το οποίο γράφω εν θερμώ, είναι το 38274ο κείμενο στην ιστορία της νεοελληνικής δημοσιογραφίας το οποίο μιλάει για την κατάσταση στη χώρα συγκρίνοντας τη νεοελληνική καθυστέρηση / οπισθοδρομικότητα / τριτοκοσμικότητα με την πρόοδο / τάξη / καθαριότητα / ευνομία κτλ των πολιτισμένων / πεφωτισμένων εθνών.
Πρέπει να κατανοήσουν όσοι γράφουν τις κατάκοπες μπούρδες αυτού του είδους ότι το σχηματάκι που τζαμώνουν για να πούνε κι αυτοί τον πόνο τους έχει πλέον καταντήσει άνοστο, κακόγουστο και καραμπανάλ, έστω και αν περιέχει μια δόση αλήθειας.
Βεβαίως, το πρόβλημα είναι ότι περιέχει ελάχιστη δόση αλήθειας. Να το θέσω αλλιώς. Όταν αναρωτιέται ο Γουσέτης αν όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα θα μπορούσαν να γίνουν «στη δυτική Ευρώπη, όπου πέρασ[ε] τις γιορτές», για ποια χώρα ακριβώς μιλάει; Έχει σημασία, ξέρετε. Για την Ιταλία; Αν μιλάει για το Λουξεμβούργο, οκέι, πάσο. Αλλά, ακόμα και ο πιο νικοδημικός δυτικολιγούρης (εδώ ταιριάζει τέλεια το γάντι) δε θα ήθελε να γίνουμε Λουξεμβούργο. Τέλος πάντων.
Μια και γράφω εν θερμώ, κι αφήνοντας πίσω το μάλλον ελάχιστα συναρπαστικό κείμενο του Γουσέτη, να το χοντρύνω λίγο. Όσοι συγκρίνουν «την εικόνα της κρατικής αποσύνθεσης και της καθυστερημένης τριτοκοσμικής κοινωνίας» με τα (δυτικο)ευρωπαϊκά ινδάλματα, έχουνε ζήσει σε καμμιά από αυτές τις χώρες; Δε μιλάω για τουρισμό, φυσικά: από την Ιταλία λ.χ. έρχεσαι πάντα ανανεωμένος, αρκεί να μην παραμείνεις εκεί παραπάνω από 3 εβδομάδες μάξιμουμ. Δε μιλάω καν για σπουδές στο τρίγωνο Βρετανία-Γερμανία-Γαλλία, αφού είναι κοινός τόπος τουλάχιστον από καταβολής μπλογκ πώς ζουν εκεί οι Έλληνες φοιτητές: στον κόσμο της κουκουρούκου, με ελάχιστο συναγελασμό και συναναστροφή με τους ντόπιους, με πλήρη άγνοια των τοπικών προβλημάτων, κολλημάτων και συνθηκών πραγματικής ζωής. Πολλοί από αυτούς κουβαλάνε μαζί τους διάφορα ελληναράδικα κολλήματα (ενοχλητικά γιατί μάς είναι οικεία — να μιλήσετε π.χ. με τη φίλη μου την Claudia F. για τα γερμαναράδικα κολλήματα): έτσι, μια γνωστή μου γκρίνιαζε γιατί δεν μπορεί να οδηγήσει μέσα στις ολλανδικές πόλεις, αφού «οι μαλάκες οι Ολλανδοί» της δίνουνε μόνον δύο επιλογές: συγκοινωνίες ή ποδήλατο.
Όλοι όσοι μιλάνε ξανά και ξανά και με βεβαιότητα για «τριτοκοσμικές συμπεριφορές» στην Ελλάδα, έχουνε πληρώσει φόρους εκτός Ελλάδας (λ.χ. στη Γερμανία, όπου η νόμιμη φοροδιαφυγή είναι ομαδικό σπορ); Έχουνε χεστεί πάνω τους γιατί τους την έπεσε μεθυσμένος στις 7.30 μμ; Έχουνε κολλήσει σε λονδρέζικο ή παρισινό μποτιλιάρισμα; Έχουνε προσπαθήσει να συνεννοηθούν με δημόσιες υπηρεσίες ή υπηρεσίες εξυπηρέτησης πελατών; Έχουνε δει τη βρωμιά και τα μπουκάλια και τις λίμνες ξερατών στους δρόμους κυριακάτικου πρωινού; Τους έχει πάρει 6 μήνες, 9 χρυσοπληρωμένα τηλεφωνήματα και 3 φαξ σε εταιρεία τηλεπικοινωνιών για να πάψουνε να τους στέλνουν ειδοποιήσεις για λογαριασμό που πλήρωσαν εμπρόθεσμα; Έχουνε κοντέψει να πεθάνουν από γρίππη λόγω της τριτοκοσμικής γραφειοκρατίας του NHS; Έχουν φάει στη μάπα απεργία των ΜΜΜ στο Παρίσι ή στο Λονδίνο; Έχουνε δει ανθρώπους με σάπια δόντια το 2005 γιατί η οδοντιατρική περίθαλψη κοστίζει; Έχουνε αναγκαστεί να ξεκουμπιστούν στον Καναδά λόγω της élegante συστημικής ευνοιοκρατίας των γαλλικών πανεπιστημίων; Έχουνε περάσει εγκλωβισμένοι τρεις ώρες σε τριτοκοσμικό εγγλέζικο τρένο στη μέση διαδρομής 55 λεπτών; Έχουνε κρατήσει από το χέρι μικρούς μαθητές που επιβιώνουν μόνο χάρη στο λιγδερό σχολικό γεύμα; Έχουν έρθει φάτσα με φάτσα με τη γερμανική ή τη βρετανική (ναι αυτή την καλοσυνάτη, καλέ) αστυνομία;
Λοιπόν, άει παρατάτε μας.
(Η φωτό από εδώ.)
Σήμερα ήμουν άρρωστος κι έμεινα σπίτι.
Διάβασα μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Τσόμσκυ, και μπράβο στα παιδιά που την πήραν. Με εντυπωσίασε πόσο προσγειωμένος είναι ο παππούς, πόσο απλά μιλάει και πόσο διαφορετικός είναι ο λόγος του από διαφόρων Ελλήνων. Αυτό το τελευταίο πάντα με ξένιζε και με γοήτευε.
Μετά διάβασα στη Στερεοτυπία ότι πρέπει να οργανωθούμε για να υποδεχτούμε τους εξωγήινους. Καλό θα ήταν αυτό, αλλά έχω δύο ενστάσεις:
Αν κινδυνεύουμε από κάτι πραγματικά είναι από μετεωρίτες. Θα έπρεπε να αναπτύξουμε περισσότερο τα συστήματα εντοπισμού και εκτροπής αστεροειδών και κομητών — θυμάστε εκείνον τον (σχετικά) βαρβάτο μετεωρίτη που έσκασε πάνω από το Σουδάν πριν καμμιά διετία και τον πήρανε πρέφα ώρες μόλις πριν μπει στην ατμόσφαιρα; Αν έσκαγε πάνω από καμμιά πόλη; Άσε που θα είναι μια υγιής απασχόληση για την έρευνα και την τεχνολογία, να έχουνε να μελετάνε και να φτιάχνουν οι αεροναυπηγικές και οι βιομηχανίες όπλων, να ρέει το χρήμα. Spacewatch, αγαπητοί, Spacewatch μας χρειάζεται.
Δεύτερον, αν μπούνε στον κόπο να έρθουνε μέχρι εδώ οι εξωγήινοι, θα είναι ή χίπηδες σταρτρεκτζήδες (μάλλον απίθανο — ποιος χρηματοδοτεί εξερευνητικές αποστολές στου διαόλου τη μάνα), ή τίποτε ανελέητα ζόμπι που — για να φτάσουνε μέχρι εδώ — θα μπορούν άνετα να μας κάνουνε μια χαψιά (σιγά μη θέλουν να μας υποδουλώσουν — όσο θέλουμε εμείς πια να υποδουλώσουμε τα άλογα, άλλο τόσο αυτοί εμάς). Κι αν είναι και αγχωτικοί-μεθοδικοί-ψυχανγκαστικοί τύποι, θα πάνε πρώτα σε καμμιά Αυστραλία, θα την κάνουνε προγεφύρωμα (ποιος θα τους αντισταθεί εκεί, το αυστραλιανό ναυτικό;), θα θωρακιστούν, θα κάνουν τα εμβόλιά τους και μετά θα μας την πέσουν. Ναυαρχίδες πάνω από τη Νέα Υόρκη και τέτοια μην περιμένετε.
Ας υποθέσουμε πως θα έρθουν οι αγορές μ’ αυτοκρατορικήν εξάρτυση πρωινού θριάμβου και όλα πάνε όπως τα έχουν προβλέψει οι γίγαντες της διανόησης του ΔΝΤ: έξοδο από την ύφεση το 2012, δυνατότητα αγοραίου δανεισμού, όλα τα ελέη του Θεού. Ποια χώρα θα ανακάμψει; Μια χώρα με υποβουλγαρικούς μισθούς; Με τριτοκοσμική ανισότητα; Με διαλυμένες / ιδιωτικοποιημένες τις δομές κοινωνικής πρόνοιας, με τεράστια έμμεση φορολόγηση και αρπακτικά τέλη από ιδιωτικοποιημένες δημόσιες υπηρεσίες; Με 25% ανεργία; Με συσσίτια και αστέγους; Με υποχρηματοδοτούμενη παιδεία και με εθνικούς πόρους που θα έχουν αποδοθεί προς εκμετάλλευση σε χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά; Με εργατικό δυναμικό που θα έχει ως όραμα την μετανάστευση (σε όσες χώρες τέλος πάντων δεν ισοπεδώσει ο νεοχουβερισμός και ο χρηματοοικονομικός παρασιτισμός); Με εργασιακές σχέσεις που θα δικαιώνουν, έργω, τους δολοφόνους που έστειλαν την μαφία εναντίον της Κωνσταντίνας Κούνεβα; Με κρατική καταστολή σε επίπεδα πέραν του Πολύδωρα; Με το υπόλειμμα δημοκρατίας που θα έχει απομείνει; Με την διαφθορά και το έγκλημα σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα (μια και η συσχέτιση μεταξύ μέσου εισοδήματος και διαφθοράς είναι μάλλον αντίστροφη…) Ποιο ακριβώς είναι το όραμα του ΓΑΠ και των επιτελών του; Η Ονδούρα;
Μετανοείτε, γαμώ το κέρατό σας το τράγειο, γαμώ
Ο Radical μας δείχνει τα ερείπια του Ντητρόιτ και μας λέει «μπουάχαχα, έτσι θα τελειώσει ο κόσμος, έτσι θα μαδήσουν και θα πέσουν οι πόλεις σας, όχι όπως βλέπετε στις ταινίες καταστροφής«. Ξέρει για τι πράμα μιλάει: εδώ ανοίγεις το Discovery Channel και το Science Channel και βλέπεις αποκλειστικά ταινίες καταστροφής (μασκαρεμένες σε ντοκυμαντέρια). Και να σκεφτείς ότι γελούσαμε που στα τέλη της δεκαετίας του ’90 το BBC (ή το ITV; δε θυμάμαι) είχε δείξει κάτι αντίστοιχα στο Horizon και λέγαμε «κοίτα τους μαλάκες τους χιλιαστές, περιμένουν το τέλος του κόσμου».
Ξεμπερδεύοντας με τον Radical (πράγμα επιεικώς ακατόρθωτο, αλλά τέλος πάντων), το να δείχνεις το Ντητρόιτ και να λες «Να, να, να: έτσι θα σας κάνει τις πόλεις ο καπιταλισμός! Σκατάααα!» είναι σαν κάτι ταινιούλες εκπαιδευτικές της δεκαετίας του ’50 που σου έδειχναν συφιλιδικά έλκη, φλύκταινες, ουλές, τρελοκομεία και παρκινσονιανούς τρόμους και σου έλεγαν «Να, να, να: έτσι θα σας κάνει το σεξ!».
Όσο για το τέλος του κόσμου, όλοι προσπαθούνε να μας πείσουν ότι έρχεται μεθαύριο και βίαια, cito et velociter: έτσι διευκολύνονται όλοι όσοι θέλουν να μας σωφρονίσουν. Είμαστε τόσο περιχαρακωμένοι μέσα στην απάθεια που μόνον αν μας απειλήσει με χρεωκοπία, πείνα, κατάρρευση, μαζική μετανάστευση, ασφυξία, πλημμύρες, σεισμούς, λιμούς, λοιμούς και καταποντισμούς μπορεί να ελπίζει κανείς ότι θα ξεκουνηθούμε. Πιο ξεκάθαρα: το τέλος του κόσμου το επικαλούνται οι εξουσίες για να μας σωφρονίσουν και οι ακτιβιστές για να μας αφυπνίσουν. Μόνο βόμβες θα μας βγάλουν από τα μωλ· σαν να λέμε: μόνον άμα σκάσει η μπουκάλα του γκαζιού ξυπνάω το πρωί.
Τρώγοντας φρίκη
Για πρώτη φορά αισθάνομαι φρίκη με το τι συμβαίνει στην Ελλάδα. Φρίκη. Συμβαίνουν φρικτά πράγματα: τα χωριάτικα-επαρχιώτικα αντανακλαστικά μας (σκύψε να περάσεις-σώπαινε-κοίτα αλλού) μεταμορφώνονται σε στάση ενός ολόκληρου λαού. Ο καθένας για πάρτη του και όλοι για πάρτη τους. Τι να ανθολογήσω εδώ; Σε ολόκληρη την Ευρώπη επιστρέφουμε σε αυτό που δουλεύει και ξέρουμε καλύτερα, τον αυταρχισμό, και εμείς χαμογελάμε χαζά. Ναι, υπάρχουν ελπιδοφόρες αντιδράσεις, σκόρπιες εδώ κι εκεί. Σκόρπιες όμως.
Να πω για το τείχος; Η μόνη συζήτηση που θα έπρεπε να γίνεται για το τείχος του Παπούτση θα έπρεπε να είναι αυτή και να λήξει εκεί το θέμα. Να πω για τη βραβευμένη σεφ Νικοπούλου; Να πω για τη μηχανή του Σκάι; Να πω για το σουρεαλιστικό να μη γίνονται συναλλαγές σε μετρητά για ποσά πάνω από €1500, με το έτσι θέλω, στα μουλωχτά;
Να δείτε που θα βγει κανας γενναίος νόμος κατά π.χ. της πορνείας. Ή θα έχουμε ένταση στο Αιγαίο. Ή θα συλληφθεί κανας διανοούμενος-τρομοκράτης, εγκέφαλος σπείρας. Ή θα αποκαλυφθεί ότι γνωστός τραγουδιστής κάνει κόκα. Ή θα ξεκινήσει καμμιά αμφιλεγόμενη πρωτοβουλία για τη μετανάστευση. Ή θα προκύψει κανα ορθόδοξο συλλαλητήριο για τη φοροκάρτα. Μέχρι να κατακάτσει ο κουρνιαχτός, η κυβέρνηση πάκμαν θα μας έχει φάει κάμποσες ελευθερίες. Μέχρι να αντικατασταθεί από οικουμενικό Διευθυντήριο.
Εδώ στη ραδιοφωνική εκπομπή του Βυτίου, μαζί με τον Νίκο Ξυδάκη.
Περπατούσα στο κέντρο σήμερα. Στο χέρι μου είχα μια μεταξοτυπία που κέρδισα τον Δεκέμβριο του 2009 και μόλις αξιώθηκα να παραλάβω, έναν κουμπαρά και — κατόπιν — βιβλία και ντιβιντί. Περπάτησα αρκετά και χαιρόμουν, έκανα πάλι την απατηλή σκέψη ότι όσο θα μπορώ να ανεβοκατεβαίνω την Πανεπιστημίου περπατώντας και να κοιτάζω τους ανθρώπους θα αισθάνομαι ελεύθερος.
Εκεί που ανέπνεα το ψιλόβροχο και χάζευα τα πλήθη, το μάτι μου πήρε έναν ζητιάνο με ένα παιδί. Συζητούσα την παγκόσμια συνήθεια να ζητιανεύεις τραβολογώντας κι ένα παιδάκι για να εκβιάσεις τους περαστικούς με μια φίλη πριν μήνες και με τον Βυτίο πριν λίγες μέρες. Εδώ όμως συνέβαινε κάτι άλλο: και το παιδί, αρκετά μεγάλο, και ο ζητιάνος, μάλλον νέος, σχεδόν κοιμόντουσαν σφιχταγκαλιασμένοι, σαν να κρύωναν. Αναστατώθηκα κι ανοίχτηκαν τα μάτια μου: θυμήθηκα τον «πεινάωπεινάωπεινάωπεινάωπεινάωπεινάωπεινάω», πρόσεξα αυτόν που φωνάζει και κυνηγάει τους περαστικούς σπρώχνοντας το αναπηρικό καροτσάκι του με τα χέρια και πατώντας τα πόδια του στο πεζοδρόμιο, ξαναείδα αυτήν που παρακαλάει σε στάση εδαφιαίας μετάνοιας: συνειδητοποίησα ότι η εξάσκηση της επαιτείας έχει επιστρέψει στις δραματικές ερμηνείες της παιδικής μου ηλικίας, σε λατινοαμερικάνικες επιδείξεις ουλών, πληγών και κάθε λογής φλύκταινας.
Δεν είναι αισθητικό το πρόβλημά μου «αχ, καλέ, τι απωθητικοί που είναι αυτοί οι ζητιάνοι» — στο κάτω-κάτω στο Λονδίνο ενηλικιώθηκα συναισθηματικά, εκεί όπου οι άστεγοι αργοσβήνουν καθώς εξαχνώνονται στο κρύο, εκεί όπου δεν υπάρχουν αδέσποτα σκυλιά παρά μόνον αδεσποτοι άνθρωποι. Απλώς αισθάνομαι θλίψη και ταραχή στη σκέψη ότι κάποιοι ζητιάνοι μάλλον δεν είναι επαγγελματίες κι ότι μάλλον έχουν πραγματική ανάγκη. Κυρίως με αφορμή τον τύπο που μισοκοιμόταν αγκαλιασμένος με το παιδάκι.
Στο σπίτι άνοιξα την τηλεόραση, η ναυτία από τις ίδιες επαναλαμβανόμενες διαφημίσεις. Η προσποιητή και βεβιασμένη χαρά των εκμπομπών. Τα τεχνητά μούτρα του ενός και του άλλου. Οι κόσμοι που πλασάρονται σε εξαθλιωμένους συνταξιούχους, σε άνεργους, σε νοικοκυρές, σε πηγμένους εργαζόμενους: η τηλεόραση με τα στημένα γλέντια της, η τηλεόραση που μιλάει για την τηλεόραση και για την ελλειμματική ευφυία του κόσμου της τηλεόρασης (και πόσο κωμική είναι), η τηλεόραση που παρουσιάζει συνταγές που δεν μπορεί κανείς να μαγειρέψει, που μας εξηγεί επιστημονικώς γιατί μετά από τόσους μήνες κρίσης οι πλούσιοι απλώς ξεβολεύτηκαν και πάνε στην Αράχωβα αντί για τη Βιέννη τα Χριστούγεννα, ενώ όλοι οι άλλοι πρέπει απλώς να πεινάσουν.
Θα το ξαναρίξω στο διάβασμα και στα βιβλία.
Πάντως, αν ήδη ξέρετε τι είναι η αποδρομή, προτείνω κι άλλες ωραίες λέξεις για τίτλους, λέξεις που δε θα πολυχρειαστείτε:
ισάγγελος
μπουγιότα
τσεβρεδάκι
θρεψίνη
Επίσης, μπορούμε να φτιάξουμε νέες λέξεις!
π.χ.
αρχιδρομή
αμφιδρομή
διχοδρομή
δυσδρομή
εισδρομή
επιδρομή
ημιδρομή
συνδρομή
αναδρομή
διαδρομή
εκδρομή
ενδρομή (ωραίο αυτό, κάπως πρόστυχο)
περιδρομή
παραδρομή
αποδρομή
αρχίσταση
αμφίσταση
διχόσταση
δύσσταση (μια στάση που προκαλεί λουμπάγκο)
είσσταση (είσταση😉
επίσταση
ημίσταση
σύσταση
αναδρομή
διάσταση
έκσταση
ένσταση
περίσταση
παράσταση
απόσταση
Επίσης, όπως είπε ο αντιπρόεδρος της Βουλής Βαΐτσης Αποστολάτος:
«δεν ήταν καλτ, ήταν χιουμανιτάριαν»
Επιστρέφω στην εκτενή επικαιρότητα γιατί ο Ρακάσας με παρακάλεσε να σταματήσω να γράφω συνέχεια για το σεξ (μπάχαχαχαχα). Επίσης, μάλλον για να μου φτιάξει το κέφι, μου θύμισε κι αυτό.
Αναρωτήθηκε προχτές ο ολντμπόυ πώς θα τελειώσει η παρούσα κατάσταση. Να σημειώσω εδώ ότι στο παρελθόν υπήρξε (εκνευριστικά) αισιόδοξος και πεποίθησή του ήτανε για χρόνια ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο άσχημα όσο νομίζουμε. Ο Δύτης πάντως έχει μια απάντηση, όχι ιδιαίτερα ευχάριστη.
Ο Δύτης μάς θυμίζει την αδυναμία που έχουν οι νεοέλληνες στους μεσσίες. Εγώ θυμάμαι μέλη της πρωην βασιλικής οικογένειας — Γεώργιο Α’, Κωνσταντίνο Α’, Γεώργιο Β’ (δις), τον Βενιζέλο, τον Γ. Παπανδρέου, τον Γ. Παπαδόπουλο (τον οποίο κάποιοι περιμένουνε να αναστηθεί, ως σωστός μεσσίας που είναι), τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον Ανδρέα Παπανδρέου. Μέχρι κι ο Μητσοτάκ πλασαρίστηκε ως μεσσίας για μερικούς μήνες. Πάντως ένας Κώστας ή ένας Γιώργος θα μας σώσει, συνήθως.
Δεν μπορώ να πω ότι φοβάμαι ακριβώς. Εκ του ασφαλούς δε φοβάμαι. Απλώς τριγυρνάω στην πόλη μελαγχολικός και κοιτάζω γύρω μου με μάτια μάνγκα. Αν μη τι άλλο, επιτέλους έγινε καταφανές το υπερπεντηκονταετές έλλειμμα σκέψης και στοχασμού στην Ελλάδα, συνέπεια του ελλείμματος και της μονομέρειας της Παιδείας, που γράφαμε και στις εκθέσεις κάποτε. Καταντήσαμε, για να το πω ωμά, να πλασάρονται το ΚΚΕ, ο Λάκης, ο Ανδριανόπουλος, ο Μάνος, ο Κασιμάτης, ο Γιανναράς και το Σκάι ως παραγωγοί πολιτικού λόγου.
(Πολύ καλό το βιντεάκι για τη χρήση των προθέσεων στην ελληνική γλώσσα απόψε στο Ράδιο Αρβύλα. Μπράβο παιδιά.)