Η ύπαρξη για τον Homo sapiens ήταν εξαρχής αδιανόητη χωρίς ψυχοδραστικες ουσίες.

Γεννιέσαι, ζορίζεσαι, μεγαλώνεις, εντάσσεσαι, ζορίζεσαι, κάνεις παιδιά και μένεις άναυδος από το τρυφερό θαύμα της γονεϊκοτητας, σου σκοτώνουν κάποια παιδιά οι θεοί ή κάποιοι άλλοι άνθρωποι, γερνάς, πεθαίνεις.

Αλλιώς: γεννιέσαι, ζορίζεσαι, μεγαλώνεις, εντάσσεσαι, ζορίζεσαι, είσαι μόνος και παθιασμένος ή μόνος και σιωπηλός, σου σκοτώνουν φίλους και γονείς οι θεοί ή κάποιοι άλλοι άνθρωποι, γερνάς, πεθαίνεις.

Υπάρχουν κι άλλες εκδοχές, αναρίθμητες.

Σε κάθε μία από αυτές δεν αντέχεις χωρίς κάτι ψυχοδραστικό. Κάτι. 

Όταν κανείς έχει γράψει από το 2005 1619 κείμενα (με αυτό 1620) είναι αδύνατο να μην έχει τη διαρκή κι ενοχλητική σαν εμβοή αίσθηση κάθε φορά που ξαναγράφει ότι επαναλαμβάνεται ξανά (και ξανά).

Όσο και αν καταφεύγει κανείς στην επικαιρότητα ή σε κάθε λογής νεωτερισμούς, ο άνθρωπος είναι ένας, εάν δηλαδή δεν αλλάζει θρησκεία κάθε 7-8 χρόνια όπως κάτι Αμερικάνοι φίλοι μου. Συνεπώς παραμένει λίγο-πολύ ο ίδιος άνθρωπος, ίσως λίγο πλουσιότερος βιωματικά, ίσως λίγο πιο κουρασμένος αλλά πάντως ο ίδιος άνθρωπος.

Με άλλα λόγια τι καινούργιο να πει κανείς μετά από 1619 κείμενα (με αυτό 1620), εκτός βεβαίως και αν παραδοθεί υποτακτικά και ταπεινά στη νοσταλγία ― Θεός νὰ μὴν τὸ κάμῃ νὰ γειν’ ἀληθινό!

Ποιος τελικά θέλει να διαβάσει ακόμα μια θρηνωδία για την εντελώς μακροπρόθεσμη πια καταστροφή της Ελλάδας, μια διαδικασία που ξεκίνησε το 2010 και όχι το 1974 όπως θα ήθελαν κάτι καθωσπρέπει γνωμοδότες και αφυψηλάτορες κεντρώοι άρα ψύχραιμοι φίλοι.

Κανείς δεν θέλει να διαβάσει ακόμα μια ανάλυση για το πόσο θεαματικά έχει χάσει την μπάλα οτιδήποτε δεν ανήκει στη ληστρική Δεξιά της χώρα μας; Προσέξτε δεν λέω καν «Αριστερά» διότι ακόμα περισσότερο απ’ ό,τι πριν μερικά χρόνια ο όρος ισοδυναμεί με κακόγουστο κρύο αστείο, αυτά με τα οποία αναδεικνυόταν η προσωπικότητα βαρετών πλην ημιμαθών μπαρμπάδων όταν ήμουνα παιδί, βαρετών ημιμαθών μπαρμπάδων σαν και αυτούς που μετατρέπονται οι συνομήλικοι μου πια, αλλά powered by AI πλέον.

Αξίζει όμως να θυμηθεί κάνεις κάτι βαθιά απαισιόδοξο και δυστυχώς εντελώς πραγματικό (καμία νοσταλγία εδώ, μη θορυβείσθε).

Όταν ήμουν έφηβος, το 1988 είχε ξεσηκωθεί το πανελλήνιο για την ταινία Τελευταίος Πειρασμός του Μάρτιν Σκορσέζε. Η ταινία, ξεχασμένη πια, διασκεύαζε το μέτριο μυθιστόρημα του συνεπώς μέτριου Καζαντζάκη σε μια ταινία για τον (κάθε) πειρασμό, για το τι είναι να είσαι άνθρωπος και βέβαια για το τι θα συνέβαινε εάν ο Ιησούς Χριστός ήταν απλός άνθρωπος και όχι όλα όσα ορίζει η εκκλησία μας από την σύνοδο της Νίκαιας και μετά.

Η θύελλα που έχει ξεσπάσει, και μάλιστα χωρίς διαδίκτυο και ιδιωτική τηλεόραση τότε, ήταν ανεπανάληπτη με απλούς ανθρώπους (οι οποίοι δεν είχαν διαμαρτυρηθεί ποτέ για τίποτα μέχρι τότε και πιθανότατα ξαναδιαμαρτυρήθηκαν όσοι ζούσαν ακόμα μόνο για τις ταυτότητες μαζί με τον μακαριστό Χριστόδουλο το 2000) να βγαίνουν λιτανεύοντας εικόνες κι εσταυρωμένους και να τα σπάνε κανονικά, κάνοντας τα μπάχαλα τα λεγόμενα «των Εξαρχείων» να μοιάζουν με παιδικό πάρτι.

Ο λόγος που θυμήθηκα τον Τελευταίο Πειρασμό είναι γιατί ήταν για πρώτη προσπάθεια λογοκρισίας μετά τη χούντα για κάτι το οποίο αποτελούσε σχεδόν δημόσιο θέαμα. Το βασικό επιχείρημα των πολεμίων της ταινίας, από νεολαίους με καδρόνια μέχρι γριούλες που πέταγαν πέτρες η τα ελάχιστα ζαρζαβατικά που είχαμε τότε για πέταμα (εξωτικποιώ λιγάκι τώρα) έλεγαν ότι απαιτούσαν να μην προβάλλεται ο Τελευταίος Πειρασμός γιατί ήταν βλάσφημη ταινία· όταν δημοσιογράφοι τούς ρώταγαν αν την έχουνε δει την ταινία έλεγαν «όχι δεν θέλουμε να την δούμε επειδή είναι βλάσφημη».

Μιλάμε για μία εποχή κατά την οποία οι φασίστες δεν είχαν σηκώσει ακόμα κεφάλι, οπότε μπορούμε να πούμε ότι εξ ορισμού όλος ο δημόσιος διάλογος ήταν ανοιχτός σε κάθε άποψη και ότι εν πάση περιπτώσει οι απόψεις που κυκλοφορούσαν το 1988 στον δημόσιο λόγο ήταν, αν μη τι άλλο, μη φασιστικές. Αντιλαμβάνομαι ότι αυτό είναι κάτι με το οποίο πολλές και πολλοί θα διαφωνήσουν, και δικαίως, αλλά ας πούμε ότι ναι οι φασίστες δεν είχαν σηκώσει ακόμα κεφάλι.

Συνεπώς το 1988 οι μόνοι παράγοντες που έστεργαν τη λογοκρισία ήταν το ΚΚΕ, το οποίο ήθελε ειδικά στα πανεπιστήμια να κυκλοφορεί μόνον η ορθή σκέψη, βλέπε γραμμή του κόμματος, και φυσικά η Εκκλησία. Η Εκκλησία μάλιστα είχε μόλις βγει συσπειρωμένη κι επανεξοπλισμένη από τη διαμάχη της με τον Αντώνη Τρίτση ― άλλος αδίκως ξεχασμένος πολιτικός, που προσπάθησε ενδεχομένως με τον λάθος τρόπο να εκδημοκρατίσει την Εκκλησία, αν και βεβαίως δεν υπάρχει σωστός τρόπος να εκδημοκρατιστεί η Εκκλησία.

Διάφοροι λοιπόν παράγοντες της Εκκλησίας, όχι βέβαια η Ιερά Σύνοδος, κατέβασαν κόσμο στον δρόμο έτοιμο να παίξει ξύλο και να βανδαλίσει προκειμένου να μην προβληθεί μία ταινία την οποία δεν είχανε δει και την οποία δεν είχανε δει επειδή ήταν βλάσφημη.

Επειδή αντιλαμβάνομαι πλήρως πως ό,τι γράφω εδώ πέρα το διαβάζετε πεντακόσιοι άνθρωποι, οι οποίοι μάλλον εδώ και καιρό πάνω κάτω έχετε καταλάβει πού το πάω, απλώς σας παροτρύνω να σκεφτείτε ότι αυτή η συνθήκη που περιέβαλε το αίτημα για απαγόρευση του Τελευταίου Πειρασμού είναι η συνθήκη που επικρατεί σήμερα, περίπου 40 χρόνια μετά, σε ολόκληρο τον δημόσιο λόγο.

Το αίτημα να λογοκριθεί κάτι το οποίο δεν θέλουμε να μελετήσουμε επειδή είναι ακάθαρτο φαντάζει πλέον προφανές.

Μπορεί η καθεμία σας και ο καθένας μας εδώ να προσθέσει τη δική του ή τη δική της κατακλείδα, κάτι με ελαφριά πίκρα, θυμόσοφο σαρκασμό αλλά και μια γενικότερη διάθεση παραίτησης. Επίσης θα είναι μία από τις όχι λίγες φορές που θα επαναλάβω ότι η νόσος δεν είναι αποκλειστικά ελληνική και θα υπαινιχθώ ότι η Ευρώπη είναι βαριά άρρωστη και πνευματικά και πολιτιστικά και πολιτικά ετοιμοθάνατη.

Φιλόλογος γνωστός σε μικρούς αλλά καίρια πλαισιωμένους κύκλους μού έκανε πριν περίπου δέκα χρόνια αυστηρότατη επίπληξη για αυτό το κείμενο, γραμμένο την εποχή που συνθηκολογούσε ο ΣΥΡΙΖΑ με την ανελέητη γραφειοκρατία της ΕΕ.

Σας δίνω λίγο χρόνο να το κοιτάξετε κι εσείς.

Υποθέτω ότι διαβάζοντάς το θα έχετε κι εσείς τις ενστάσεις σας: ενδεχομένως να βρείτε το κείμενο αδύναμο ή και συναισθηματικό, ή να μη σας αρέσει και καθόλου ή να θεωρείτε τη βασική μεταφορά τραβηγμένη και μάλλον χονδροειδή ― αν κι αυτό το τελευταίο είναι κάπως δύσκολο από τη σκοπιά του 2026 της χυδαιότητας και της υπερβολής. Εν πάση περιπτώσει, δεν είναι και Κουτρουμπούσης: Σραόσα που νιώθει ταραχή είναι.

Τι ενόχλησε όμως τον φιλόλογο; Αυτό:

«Μετά [πετάει στη θάλασσα] άρρωστους (μαζί με αναπηρικά καροτσάκια, είναι βαριά αυτά)».

Η ένσταση διατυπώθηκε περίπου ως εξής: μετά την πειρατεία του Ακίλλε Λάουρο το 1985, κατά την οποία δολοφονήθηκε επιβάτης σε αμαξίδιο και κατόπιν πετάχτηκε στη θάλασσα, είναι απρέπεια κι αναισθησία να χρησιμοποιεί κανείς τέτοιες εικόνες.

Ακόμα και σήμερα δεν ξέρω αν τον δολοφονημένο επιβάτη τον πέταξαν στη θάλασσα με ή χωρίς το αμαξίδιό του. Γνωρίζω όμως ότι την πειρατεία του Ακίλλε Λάουρο τη διέπραξαν Παλαιστίνιοι και το θύμα ήταν Αμερικανοεβραίος. Βαρβαρότης και αθεΐα κτλ.

Ωστόσο, και μένοντας σε βαρβαρότητες παλαιστινιακού ενδιαφέροντος, όταν μου τράβηξαν το αυτί για το κείμενο αυτό
είχε προηγηθεί το 2010 η φονική πειρατεία κατά της νηοπομπής του κινήματος Free Gaza, μεταξύ των οποίων και το Mavi Marmara·
η Γάζα είχε κλείσει 9 χρόνια αποκλεισμού, άρα ως ανοιχτή φυλακή·
είχαν τέλος προηγηθεί δεκάδες σφαγές και μακριά και κοντά μας ― δηλαδή έλεος, είχαν προηγηθεί η Σάμπρα και η Σατίλα, που να πάρει ο διάολος!

Όμως αυτό που τραυμάτισε, η κηλίδα που έζεχνε απρέπεια κι αναλγησία, ήταν η ομοιότητα, η συνειρμική σύνδεση μάλλον, με τη δολοφονία ενός (1) ανθρώπου προ τριακονταετίας τότε.

Και ερχόμαστε στο χυδαίο 2026 της υπερβολής και της εθελοτυφλίας: ο Εβραίος Ζακ Πολάνσκι των Πράσινων στη Βρετανία ζήτησε τις προάλλες να δημιουργηθεί μητρώο Βρετανών υπηκόων (δεν είναι πολίτες οι αδιαφώτιστοι και βαθιά προνεωτερικοί νησιώτες) που υπηρετούν στον γνωστό ξένο στρατό, αυτόν ντε που παρέχει βίγκαν επιλογές στη σίτιση των στρατιωτών του καθώς και μηχανισμούς για να τηρούν κοσέρ τα Σάββατα, ενώ αγκαλιάζει τους ΛΟΑΤ.

Οι αντιδράσεις ήταν οι αναμενόμενες: πόσο αντισημιτικό είναι να ζητάς να καταρτιστούν μητρώα που (πιθανότατα) περιέχουν Εβραίους κτλ. Σε σαφώς μεγαλύτερη ένταση και με θράσος και αλαζονεία, το αίτημα παρουσιάζεται ως κηλίδα που ζέχνει απρέπεια κι αναλγησία, ου μην και αντισημιτισμό.

Γενικότερα τώρα, βρισκόμαστε εδώ και πολλά χρόνια σε μία συνθήκη στην οποία κάθε αντίλογος στην αντιδραστική, και όχι πλέον «συντηρητική» δυστυχώς, ηγεμονία που δεσπόζει επί της πολιτικής και επί του δημόσιου λόγου
πρέπει να είναι πολύ πολύ σεμνή, κομιλφώ και προσεγμένη,
πρέπει να ακροπατεί για να μη θίγει ευαισθησίες των ιεραρχικώς από πάνω μας,
οφείλει να σέβεται τα συναισθήματα και τις ανασφάλειες των πάρα πολύ ασφαλών.

Συνεπώς, μην κολλάτε στίκερ με καρπούζια στους λάπτοπ σας, μη χρησιμοποιείτε εικόνες και σχήματα λόγου που μπορεί να ερμηνευτούν στο ότι παραπέμπουν σε συγκεκριμένα φονικά και συγκεκριμένες γενοκτονίες, αφού ναι, δυστυχώς «κανείς δεν θυμάται τους Αρμένιους» π.χ., δεδομένου ότι δεν χρειάζεται κιόλας.

Και όοοοολα αυτά τη στιγμή που βοά, βοά όμως έτσι; βοά, η αντιδραστική ηγεμονία και τα παραμάγαζά της ονλάιν κι αλλού για τα snowflakes και τη woke agenda και πόσο καταπιέζουν τους λευκούς άντρες και κάποιους κλασικούς φιλολόγους και μερικούς που έβγαλαν κάτι εξαψήφια ποσά κάνοντας διαλέξεις, oh dear oh dear.

Σε μια χώρα λ.χ. όπως οι ΗΠΑ, στην οποία οι πολιτείες και οι τοπικές εκπαιδευτικές περιφέρειες απαγορεύουν μαυροπουστοκουμμουνιστικοτράνς βιβλία μαζικά, η είδηση είναι ότι κάποι@ θέλει να βγάλει την Πολιτεία του Πλάτωνα από τα κείμενα προς μελέτη ενός πανεπιστημιακού μαθήματος, επειδή συνθέτει το όραμα αυταρχικής κοινωνίας.

Όπως λέει κι ο Πουλής στο πρόσφατο βιβλίο του, οι κυβερνήσεις μας ταΐζουν ψέμα για να φονεύουν μαζικά, πλέον φονεύουν μαζικά και το παινεύονται κιόλας, αλλά ξέρω γω εμείς σοκαριζόμαστε γιατί ο Πολάνσκι είπε «μητρώο» και κάτι τετράχρωμες σημαίες δημιουργούν ανασφάλειες.

Ι

Υποθέτω ότι ελάχιστοι από εμάς πια θα ισχυριζόντουσαν ότι η ζωή εντός του διαδικτύου και εντός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι πραγματική ζωή, επειδή τάχα η μόνη πραγματική ζωή είναι η ζωή μας οφλάιν, η υλική και σωματική πραγματικότητα.

Βρισκόμαστε πια στο 2026 και αντιλαμβανόμαστε ότι όπως ζούμε τη ζωή μας μέσα από βιβλία ή επικοινωνώντας εξ αποστάσεως ― παλιότερα αλληλογραφώντας και τώρα τσατάροντας ή κάνοντας βιντεοκλήσεις ― έτσι την ζούμε και διαδικτυακά. Ωστόσο η διαπίστωση ότι η διαδικτυακή ζωή είναι κι αυτή μέρος της πραγματικής ζώης, λες και υπάρχει μη πραγματική ζωή, δεν μειώνει το γεγονός ότι η συμπεριφορά μας ονλάιν είναι πολύ πολύ διαφορετική από αυτήν που επιδεικνύουμε όταν επικοινωνούμε, αλληλεπιδρούμε και συναγελαζόμαστε διά ζώσης.

Σκεφτείτε λόγου χάρη πώς διαφωνούμε διαδικτυακά. Σε κάθε διαδικτυακή διαφωνία υπάρχει η σχεδόν ακατανίκητη ορμή να προσπαθήσουμε να πείσουμε ολοκληρωτικά την άλλη πλευρά για το σύνολο των επιχειρημάτων μας: πρέπει να έχουμε 100% δίκιο. Υπάρχει κάτι το ολοκληρωτικό στους διαλόγους που γίνονται ψηφιακά κι εξ αποστάσεως, αφού δεν αρκεί να ανταλλάξουμε επιχειρήματα, δεν αρκεί να πείσουμε ή και να πειστούμε σε βάση με κάποια επιχειρήματα: πρέπει να μεταστραφεί η συνομιλήτρια ή ο συνομιλητής μας απολύτως και αμετάκλητα.

Η παραπάνω διαφορά ίσως σχετίζεται και με το γεγονός ότι όταν επιχειρηματολογείς ή απλώς σχολιάζεις (καμιά φορά και σκυλοβρίζεις) διαδικτυακά δεν υπάρχει ντροπή και δεν χρειάζεται να υπάρχει ντροπή. Αυτό λειτουργεί απελευθερωτικά, αν και δεν είναι πάντοτε ευχάριστο να γίνεται κανείς μάρτυρας της απελευθέρωσης αυτής, όσο αποκαλυπτική και αν είναι σε σχέση με το τι πραγματικά πιστεύουν οι συνάνθρωποί μας και από τι είδους ορμές και ιδεολογικές ροπές κατευθύνεται η σκέψη τους και πλοηγείται ο βίος τους.

Είναι πάντως χαρακτηριστικό ότι όταν συζητάμε πρόσωπο με πρόσωπο θα καταλήξουμε, αν όλα πάνε καλά, να παραδεχτούμε ότι διαφορετικοί άνθρωποι έχουμε διαφορετικές αρχές, διαφορετικές ευαισθησίες, διαφορετικά συμφέροντα και βέβαια διαφορετική γνώση ενός θέματος. Με βάση αυτή την παραδοχή και την επίγνωση που τη συνοδεύει ενδεχομένως να ακούσουμε τον Άλλον ή να καταφέρουμε τον Άλλο να μας ακούσει ώστε τελικά να συναντηθούμε σε σημεία μεταξύ των οποίων θα χαραχτεί μια γραμμή κατάπαυσης του πυρός, χωρίς αυτή να βρίσκεται απαραίτητα «κάπου στη μέση», πολύ περισσότερο χωρίς αυτή να προϋποθέτει την συντριβή του Άλλου και των επιχειρημάτων του.

Ας μην πλατειάσω εξηγώντας, ειδικά σε όσες και όσους έχουμε μία παρουσία διαδικτυακή, ότι αυτός ακριβώς ο αγώνας μέχρι εσχάτων προκύπτει σε σχεδόν κάθε διαδικτυακή συζήτηση. Ο Άλλος πρέπει να μεταπειστεί και να υποταγεί πλήρως· εάν δεν συμβεί κάτι τέτοιο τότε ενδεχομένως δεν μετέχει της ανθρώπινης φύσης, ίσως είναι και ανθρωπόμορφο τέρας, στην καλύτερη περίπτωση είναι πουλημένος, ή (αν είμαστε πάρα πολύ επιεικείς) είναι ένας βλάκας και μισός.

Όλα αυτά δεν τα λέω ως έκκληση για μετριοπάθεια ή για ανοχή απέναντι στην πηχτή βλακεία, κακεντρέχεια, αμάθεια και παραλυτικό μίσος που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο· όλα αυτά τα λέω γιατί ακόμα και όταν συζητάμε τις βασικές μας τις αρχές έχει σημασία να ξέρουμε πότε θα συνάψουμε εκεχειρία με την συνομιλήτριά ή τον συνομιλητή μας.

Επίσης καλό είναι να θυμόμαστε ότι η βλακεία, η μοχθηρία κι η αμάθεια πάντοτε υπήρχαν, συνεπώς ίσως θα έπρεπε να είμαστε ευγνώμονες που στην εποχή των σοσιαλμήντια κάνουν μάλλον πιο ορατή την ύπαρξή τους, ενδεχομένως βέβαια εμποδίζοντας μας εμάς τους εστέτ των ιδεατού να ζήσουμε μέσα στην άσπιλη φούσκα η οποία αφελώς νομίζουμε ότι ταυτίζεται με την κοινωνία και με τον κόσμο γύρω μας.

Αν η απαλλαγή μας από αυτό το οποίο έχω ονομάσει μονογονία είναι ενδεχομένως απαραίτητη για να μπορέσουμε να ζήσουμε λίγο πιο ευτυχισμένοι σε έναν κόσμο φρικτό που καίγεται, η απαλλαγή μας από την πλήρη ταύτιση απόψεων και γνώμης με τους ανθρώπους που θεωρούμε φίλους μας είναι οπωσδήποτε ένα απαραίτητο συμπλήρωμα της.

Διαπιστώνω κάθε μέρα ότι άνθρωποι με τους οποίους με συνδέουν κάθε λογής ανθρώπινα νήματα (δεν είναι όλες οι σχέσεις αγάπη κτλ), πρεσβεύουν και ζουν με βάση, ας πούμε, δοξασίες τις οποίες δεν μπορώ να ενστερνιστώ. Άλλωστε όσες κι όσοι γνωρίζουμε από μακροχρόνιες σχέσεις θα αναγνωρίσουμε την πραγματικότητα του να υπάρχει κάτι στον άλλον ή στην άλλη που, όσα χρόνια κι αν περάσουν, δεν παύει να μας ενοχλεί κανονικά.

ΙΙ

Έχω λοιπόν φίλους που ζουν στη σχετική ασφάλεια και ευμάρεια που ζούμε πολλοί να έχουν εντελώς ανεδαφικές απόψεις για το πώς λειτουργεί ο κόσμος, πού πάει ο κόσμος, και ποιοι φταίνε για το χάλι του: ναι ναι, «φταιν οι κακοί τρομοκράτες και οι εχθροί του Ορθού Λόγου», διότι κατά κάποιο τρόπο έχουν μέσα στο μυαλό τους αποσυνδέσει από τον ορθό λόγο την τάξη πραγμάτων και την αστική δημοκρατία και το κολοσσιαίο έγκλημα διαρκείας της Αποικιοκρατίας και το βιομηχανικό έγκλημα του Ολοκαυτώματος και την κακιά συνήθεια των τελευταίων 120 ετών για συστηματικές γενοκτονίες ή γενοκτονικές ασκήσεις.

Έχω επίσης φίλους που αισθάνονται να παραβιάζεται ο χώρος και ο βίος τους ολάκερος κάθε φορά που λόγου χάρη κάποιος μιλάει λίγο πιο δυνατά στο διπλανό τραπέζι ενός εστιατορίου η όταν κάποιος τους στραβοκοιτάξει επειδή άναψαν πούρο, οι οποίοι παράλληλα με θέρμη και χαρά εκθειάζουν την καθημερινή ζωή στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.

Επειδή, αντίθετα με τους θιασώτες της Δύσης ως δημοκρατία + Ορθός Λόγος, οι δε τείνουν να είναι κάποιος πιο τζώρες αλλά και πιο αγχίνοες, θα σπεύσω να εξηγήσω εδώ ότι όντως η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είναι ένα απ’ τα τελευταία αναχώματα στη μανία μιας θνήσκουσας και πολύ βαρβαρικής αυτοκρατορίας (μην ξερογλείφονται οι ρωσόφιλοι, σε καμία περίπτωση) όπως και να παραδεχτώ ότι το ΚΚΚ είναι ο μοναδικός θεσμός στην ιστορία της ανθρωπότητας που μέσα σε 3-4 δεκαετίες έβγαλε από τη φτώχεια 800 εκατομμύρια ανθρώπους. Πλην όμως.

Τέλος, επειδή μετά από 21 χρόνια μπλογκ έχω πλήρη επίγνωση ότι δεν γίνομαι πάντα κατανοητός: δεν θα έκανα παρέα με φασίστες, αντισημίτες, ρατσιστές, φίλους του απαρτχάιντ και θιασώτες γενοκτονιών και γενικά όλους αυτούς που θεωρώ καθίκια. Από την άλλη, για να το θέσω κι έτσι, αφενός είναι πολύ δύσκολο να παραδεχτείς κάτι αν πληρώνεσαι για να μην το παραδεχτείς, και δυστυχώς οι περισσότεροι από εμάς εξαρτιόμαστε από το μισθό μας, ότι κι αν σημαίνει αυτό, από την άλλη δεν χαλάνε οι φιλίες ρε αδερφέ για τη σωστή γραμμή ― κάτι που δυστυχώς φαίνεται ακόμα να μπερδεύει την άνευρη, φοβική και μη μαρξιστική στη μέθοδό της ελληνική Αριστερά.